|
|
Aantekeningen van Ernest Bornauw
|
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
1. Een anecdote. toevallig zie ik marleen bezig met te proberen een lege fietsband vol te blazen. waarin zij niet slaagt. ik zeg zo: mag ik u een handje helpen? het mag. ik schroef het slangetje van de pomp los en constateer tot mijn verbazing dat het sluitstukje van het ventiel niet losgedraaid is, nog vast zit. ik schroef het los, schroef het slangetje erover en begin te pompen. en zie: dit keer loopt de lege band gewoon vol. ziet ge, marleen, vooraleer met pompen te beginnen, moet gij het ventiel los draaien. en ik vermoed dat zij dat de volgende keer wel zal gedaan hebben.
2.1. er is geen kunde zonder voorafgaande kennis; kennen is al voor de helft kunnen. en dàt leert ons het "dagelijks leven". feiten zijn "lessen". de dingen zelf onderrichten ons, "tonen" dat kennen tot kunde leidt en dat die volgorde willen omkeren, een dwaasheid is. het geheim van de dingen is de hun ingeschapen "wetten", en uit der aard eist met de dingen omgaan aan die wetten gehoorzamen.
2.2. kennis uit met het hart bij de dingen zijn verheldert en leidt tot juist zien der dingen, tot hun waarheid. bóven dien doet dit zien verwonderd staan tegenover de dingen (het glanzen van hun geheim) en ze bewonderen. met als gevolg van dien: dat men de dingen "smaakt", dit is: ze bemint op een wijze van ze gretig benaderen, verlangen ze te ontmoeten en ze keurig te "doen", ten leven te gebruiken.
deze de materie ver overstijgende geest lijke houding is het geheim van den mens. hiér worden horen, zien en tasten verrijkt, tot voelen voor, denken over en ver beelden vergroot. de geest in den mens ontmoet den "geest" (hun dichterlijkheid) in de dingen op de wijze van een relatie-vol-verlangen, die de vaste grond van een juist, "goed" handelen, dat in feite "dichten", is. handelen, de dinger ter harte ter hand nemen, is het geheim van den dichterlijken dichtenden mens.
2.3. meteen worden kennis en kunde geheven op de (geest lijke) hoogte van 10 meter bóven den platten grond. wat in de dingen als waarheid, leven en weg voor de mensen verschijnt, is in feite -geheime lijk wonder lijk, in het verborgene- het teken van de WAARHEID, het LEVEN en uit der aard de Weg zijn van den SCHEPPER der dingen. hemel en aarde verkondigen de glorie van den HEER. wat, méér dan materie ten leven voor de mensen zijn, hun eerste en belangrijkste "taak" ten opzichte van de mensen is. diep innerlijk, waar de "geest" schuikt", "tonen" zij de mensen den weg naar wat de waarheid en het leven in VOLheid zijn. als naar hùn wijze op hùn wijze, aan de hun ingeschapen "wetten" gehoorzamend, "gelovende" wezens laten zij een glimp van het geloofsgeheim "verschijnen" en helpen zij de mensen op weg er naartoe. zij zijn spontaan op aarde het miliue van "den HEMEL" voor de mensen en leiden hen zó zijnde en doende op weg naar geloofsbeleving. dit is: zij helpen het geloofsgeheim verhelderen, er verwonderd tegenover staan, het bewonderen en doen "smaken". zó dat met het hart bij de dingen en met het hart bij hun SCHEPPER zijn samengeworpen worden en op de wijze van dat de mensen naar hùn wijze op hùn wijze, dichtend, den lof van de dingen articulerend, in psalmen uitzingend, tot één loflied verzameld. geloofservaring (kennis) en geloofsbeleving (kunde) zijn wezen lijk verbonden met dichterlijkheid (den glans der dichterlijkheid der dingen zien) en dichten (articuleren).
3.1. dit alles werpt een helder licht op catechese en liturgie. zij putten hun geheim uit het geheim der "dagelijkse dingen". dit is: zó als kennis kunde voorafgaat en mogelijk maakt, zó gaat kennis van het geloofsgeheim (uit catechese en liturgie) geloofsbeleving (de kunde) vooraf en maakt ze mogelijk. ook hiér is kennis al half kunde; is met het hart bij catechese en liturgie zijn de natuur lijke plaats voor, de natuur lijke weg naar met het hart bij GOD zijn. alle "experimenten" ten spijt.
3.2. de moderne geest is een geest van "experimenteren". het leren wordt niet uitgeschakeld, maar op de eerste plaats verbonden met doen, "ervaren". een doen dat, zoals de ervaring leert, doordat het niet gedragen is door catechese en liturgie, een on gericht, een doen in het wilde weg is. onderhuids speelt in dit naar achteren plaatsen van de catechese en de liturgie de idee mee dat hun "effect" een mislukking blijkt te zijn. met het gevolg dat men de methode over een anderen boeg gooit en alle aandacht aan (wat?) doen, (wat?) "ervaren" schenkt.
men verlaat den, uit eeuwen lang begaan, beganen weg der traditie, is "te veel gaan denken", (teken van een zekeren hoogmoed, die alle luisteren naar de voorschriften van de kerk naast zich doet neerleggen) te veel "zélf doen" uit en in gevangen zitten in de dictatuur van den geest van de wereld. zie de minachting zoniet spot en hoon waarmee men zich uitspreekt over de "catechismus", de hooghartige "toont" waarop hij als achterhaald, niet van den tijd afgedaan wordt.
3.3. jezus "ging zitten en onderrichtte"; "de leerlingen" en het volk "luisterden". Hij verklaarde hun de SCHRIFTEN en brak het brood. men noemde Hem "rabbi", wat inhield dat Hij "ervaren" werd als iemend die iets te zeggen, te "leren" had over hoe te leven ("Mij te volgen"). zó leerde Hij Zijn "leerlingen" niet alleen hoe Hem te volgen, maar ook hoe, na Zijn hemelvaart, Zijn taak door "neertezitten en te onderrichten" op zich te nemen. dit is: het geloofsgeheim door catechese en liturgie te verhelderen, doen bewonderen en "smaken", én doen.
3.4. wij (onze "generatie") weten dat catechese en litrugie eerst komen als vaste grond waarop ons beleven van het geloofsgeheim rustte. zij zijn ons, als vrucht van ervaring van zoveel eeuwen bij het joodse en zoveel eeuwen bij het christen volk-van GOD, gegeven. "de profeten" in het eerste en jezus in het tweede BOEK grondden hun leer en de (on afscheidelijke) beleving ervan op de "informatie van bóven", die de "informatie" van beneden" verVOLt, van gedaante veràndert door ze met de eerste samentewerpen. het wezen van de methode was: de liefdevolle relatie-vol-verlangen tussen leraar en leerling, waarin de leraar iets te onderrichten had en de leerling iets te leren. wat de gewoonste zaak ter wereld en zo oud als de wereld is.
de kerk van jezus CHRISTUS neemt gewoon CHRISTUS' "methode" over: "gaat zitten en onderricht", en uit dér aard een betrokkenheid opbouwen die niét het werk van mensen (die zélf bepalen), maar GODS werk (Die helpt eigen maken op de wijze van luisteren, bewonderen, "smaken" en beleven) is. het zien van het geloofsgeheim, er met het hart bij zijn en het beleven is gedragen door het geheim van het tradere, het voorgaan en overreiken van "leraar" naar "leerling". het "onderrichten" van den leraar doet in den leerling kennis kiemen en groeien (zien, bewonderen en "smaken"); zijn "voorgaan" (dit is: zijn beleven van zijn "leer") bevordert de kunde in den leerling.
3.4. dit betekent dat inzicht moet leiden naar doen. als dàt gebeurt leidt doen tot een groeiend inzicht. los van elkaar zijn beide leeg; verbonden wassen zij VOL op de wijze van: dat de leraar ook op den weg die van den WEG is, blijft voorgaan en de leerling dién weg blijft volgen. dit is: dat de leerling doend uit inzicht het inzicht versterkt door zijn betrokkenheid, dit is: door met het hart bij het onderricht vanwege den leraar en het doen vanwege zichzelf te zijn.
4. kennen en doen zijn één. op de hoogte van 10 meter bóven den platten grond, de natuur lijke plaats van het LICHT en de KRACHT van GOD den VADER SCHEPPER, GOD den ZOON VERLOSSER en GOD den Heiligen GEEST VOLTOOIER, heeft het doen plaats uit inzicht-uit-ondrricht. de daad wordt bij het woord gevoegd en VOLtooit het op de wijze van handelen naar het inzicht, dat het inzicht (de kennis) niet alleen vruchtbaar maakt, maar ook in haar waarachtigheid, waardigheid en waarde bevestigt. zó dat men aan de vruchten den boom kent. een "goede" boom geeft "goede" vruchten. zó "toont" een "goed" handelen het "goed" zijn van het inzicht.
catechese en liturgie verwijzen naar de BRON van kennis, van wijsheid uit GODS WIJSHEID.
"Want zij is een ademtocht van
de majesteit Gods,
een reine uitstraling van de
glorie van de Almachtige...
Zij is de weerglans van
het eeuwige licht,
een vlekkeloze spiegel
van Gods kracht,
het beeld van Zijn volmaaktheid.(Wijsh. 8/25-26).
"Moge God mij dan geven
overeenkomstig mijn kennis te spreken
en gedachten te vormen
Zijn gaven waardig!...
Want in Zijn hand zijn wij,
evenals onze woorden, evenals alle inzicht,
bekwaamheid en kunnen."(Wijsh. 7/15-16)
kennis en kunde "staan geschreven", zijn óns te "lezen" gegeven in het eerste en tweede BOEK. daarom is het "goed" met het hart bij ze, vrij en vrolijk en te vreden gretig, verlangend, naar ze te luisteren, in ze te geloven en ze te volgend.
"Tot u, vorsten, zijn Mijn woorden gericht,
opdat gij wijsheid leert en niet ten val komt.
Want wie het heilige heilig behandelt,
wordt heilig, en wie dit geleerd heeft,
kan verantwoording geven.
Luistert dus gretig naar Mijn woorden,
hoort ze verlangend aan:
dan wordt gij wijs."(Wijsh. 9-11).
catechese en liturgie zijn de natuurlijke plaats voor het ter harte nemen van de SCHRIFT, gretig en verlangend naar ZE luisterend te kennen. met als gevolg van Dien: in ZE geloven en ZE volgen, dit kennen te doen.
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
