|
|
Aantekeningen van Ernest Bornauw
|
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
poëzie is waardevol door de toegevoegde waarde, den GRONDtoon. dit is de openbaring die door de spleetjes van het getuigenis te voorschijn komt; het actueel te voorschijn treden van Schepping en Verbond; van de WAARHEID van de wijze van god en de wijze van den mens.
de dichtende dichterlijke laat gods wijze schijnen door de spleetjes in zijn wijze. hij openbaartd oor zijn getuigenis. GEHEIME lijk: on menslijk menselijk; méér dan menselijk; met toegevoegde WAARDE.
"Ik weet dat het (zwijgen) er was,
maar niet waarom het er was.
Het ene is te constateren,
het ander moet verzonnen worden,..."(c. verhoeven).
wat is constateren, en wat is verzinnen? men vergisse zich niet. de ondertitel van het essay (De duivelsvraag) luidt: Een pleidooi voor beschouwelijkheid. en hij bedoelt:
"Het pleidooi wil er niet toe verleiden dat meer
mensen deze houding gaan aannemen of imiteren,
maar dat minder mensen haar als onzinnig
en onvruchtbaar afwijzen. (p. 8).
maar weer: wat is een pleidooi? weer: men vergisse zich niet. de "halve waarheid", "éénzijdigheid" is een vergissing waardoor constateren en verzinnen vertekend worden en het pleidooi ontkracht. de "hele waarheid" is het FEIT van de Schepping en het Verbond. zij zijn er. zij kunen niet "verzonnen" worden omdat zij er zijn; en zij kunnen niet "geconstateerd" worden omdat zij er zijn op een wijze die den constaterenden mens (d.w.z. zijn constateervermogen) overstijgt. zij zijn er en dwingen den mens naar en op de wijze van den mens verzinnend te constateren, constaterend te verzinnen. de wijze van den mens is een specifieke bekwaamheid die de vrucht is van het (uit de Schepping en het Verbond volgend) "op ons gelijkend".
de wijze van den mens is bepaald door een ongrijpbare overklaarbare maar niettemin ervaarbare tweeëenheid, waardoor hij bekwaam is tot verzinnend constateren en constaterend verzinnen. dit is: tot ervaring en articulatie van de "hele waarheid". tot ZIEN en ZEGGEN.
deze bekwaamheid is er als de mens deelneemt aan zijn deelhebben. dit deelnemen aan zijn deelhebben is een GRONDhouding in het "onconstateerbaar" én "onverzinbaar" op ONS gelijkend ingeschapen. het is de houding van ja zeggen, instemmen met, tedere toegankelijkheid voor de onconstateerbare en onverzinbare HELE WAARHEID van gods openbaring, waardoor het constateren verrijkt wordt met verzinnen en het verzinnen gegrond in de constateerbare werkelijkheid van Schepping en Verbond. het SAMEN werken van constateren en verzinnen is een ZIEN dat "groter is dan ons hart" en ons bekwaam maakt tot het ZIEN van de TEKENS van de intens aandachtige aanwezigheid van god onder ons voor ons. en dat ZIEN is het eigenlijk eigen aardig SCHOUWEN van de HELE WAARHEID. het is een gave van den GEEST, niet van den geest. het is de verrijking van den geest door den GEEST: het her inneren van "den HEMEL" in "de aarde"; het belichten van de halve waarheid tot hele.
constateren en verzinnen kunnen niet verdeeld, niet tegen elkaar uitgespeeld en opgezet worden. ze apart behandelen is een vorm van apartheid die de oorzaak is van alle apartheid. en de feiten daarvan zijn in de geschiedenis legio.
SCHOUWEN is een GRONDhouding waarzonder het er zijn van den mens elken grond onder de voeten wegschuift en de mens "zinkt". de dichtende dichterlijke is de SCHOUWENDE bij gods genade: "ute minlijcken merkene" en "mit einer kleinen Hand". hij herinnert aan wat de GEEST in hem her innert. hij plaatst "de aarde" op haar natuur lijke plaats: "onder den hemel". hij werpt "aarde" en "HEMEL" samen en spreekt uit der aard "in tekens", vertelt "in gelijkenissen". dit is: in met door het WOORD verrijkte woorden.
er is dit FEIT. het Woord van god verrijkt ons woord. wie de diepte van het spreken van den mens wil ervaren, moet eerst de hoogte en diepte, lengte en breedte van gods Woord, Dat de glans is op, de levensblos van ons woord is, ervaren. de SCHRIFT werpt verhelderend licht op de poëzie en geeft haar, heri, hodie, et in saecula saeculorum, de KRACHT van de HELE WAARHEID. en dààr tégen is niets te doen, noch door het "constateren", noch door het "verzinnen": die een muur zijn waarop de verdeelde mens zich te pletter loopt.
de on verdeeldheid is de grootheid van de poëzie: haar samenhangen, -lopen en -werken met het Woord van god; haar openbaren uit en in en met de OPENBARING; haar scheppen uit de Schepping en haar band met het Verbond. als het woord het Woord niet verkondigt, als het -hoe dan ook- geen getuigenis is van het WOORD, als het -gedoopt- de mensen niet "doopt" in den Naam van den Vader, den Zoon en den Heiligen Geest, rinkelt en rammelt het wel en laat het van zich horen, maar ver dwijnt met het tijdje na een tijdje in het tijdje spoor loos in den groten tijd. een stijl zonder waarde.
poëzie is een stijl met de toegevoegde waarde van "Ik bén er zó als Ik er ben.". "aarde" vermengd met het speeksel van Christus; van aangeboren blindheid genezend "slijk". "Ik ging dus, waste mij, en zag.". en wat een geloop van mensen hierrond; quelle histoire! binnen de luidruchtige histoire duikt de reële geschiedenis op in "het laatste woord" van
"Heer, ik geloof. En hij wierp zich vóór Hem neer...
"Maar nu gij zegt:'Wij zien.', blijft uw zonde.".
het laatste woord is de onkreukbare onverdeelbare on verdeeldheid van het WOORD, waardoor de ene ZIET en de andere blind blijft. het "constateren" blijft blind; het "verzinnen" blijft blind. alleen die SCHOUWT, ZIET...bij gods genade. en dààr tégen is niets te doen, dààr mee is het uit.
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
