|
|
Aantekeningen van Ernest Bornauw
|
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
Het woord, dat geheim van de mensen, ressorteert mét de mensen onder de schepping. dit houdt in dat het on verdeeld met de mensen én de dingen "verbonden" is op de wijze van dat dingen en woorden, verzameld, samengeworpen, elkaar beïnvloeden, op elkaar inspelen. aan de mensen inherent, ingeschapen, is: dat er geen dingen zijn zonder naam, geen namen zonder dingen. de mens benoemt de dingen, ver woordt ze.
er is, uit en in den aard van de schepping als "werk van Zijn handen", een op het eerste gezicht verborgen, maar op het tweede gezicht geheimelijk wonder lijk verschijnsel: dingen en woorden hebben hun geheim. er is meer in ze, een meer dat gedragen is door het méér van den "HEMEL" op aarde. met als gevolg van Dien: dat de woorden meer dan letter zijn, met geest begaafd op de wijze van: dat zij de dingen een naam gevend de dingen tillen op de hoogte van 10 meter bóven den platten grond, bóven de letter.
1.1. de dingen spreken:
"Als de ziele luistert/ spreekt het
al een taal dat leeft,...";
de dingen schrijven:
"Wij schrijven, herschrijven, en schrijven nog,
den heiligen Name van God!"
gezelle bedoelt meer dan te "verpersoonlijken", dan het etaleren van een literair kneepje. er is hiér, op Grond van het VISIOEN van de on verdeelde éénheid van "HEMEL" ("Gods heiligen voet, Woord") en "aarde" ("blaren, baren, wind en wee en wolken"), een (geloofs)visie op de dingen: zij zijn wezen lijk door GOD geschapen én vertellen dat onder elkaar en aan de mensen.
" wind en wee en wolken,
wegelen van Gods heiligen voet,
talen en vertolken
't diep gedoken Woord zoo zoet...
als de ziele luistert!"
de dingen "doen" dat, en de mensen kunnen het, getild op de hoogte van 10 meter bóven den platten grond, dit is als zij "luisteren naar", "geloven in" en "volgen", horen. men kan een dergelijke visie betwisten, gezelle (ironisch, zo niet op den rand van het cynische af) voor een "vrome botanicus" verslijten, niet "naar het 'ruischend riet' luisteren en voorbijgaan". maar voor die geloven in den SCHEPPER en Zijn schepping is het een inhoudelijk schitterende articulatie van een schitterende werkelijkheid. van het méér.
de dingen zijn begaafd met een geheime lijk wonder lijke wijsheid, die zij, zich als het ware voor de mensen (partners for praise) verantwoordelijk wetend, vrij en vrolijk de niet aan ze voorbijgaande mensen ten leven aanbieden. het geheim van den wijzen mens is: dat hij, "naderend en scherper toekijkend", intens aandachtig bij ze aanwezig, "om 't minste groen een stapken kunnend ommedoen", niét aan ze voorbijgaat. niét achteloos aan de dingen voorbijgaan, "mit Liebe verweilen bei jedem Schritt", is niet alleen een bron van kennis die bewarend bewerken bevordert, maar ook van groeiend INZICHT-in-zichzelf-en-zijn-omgeving-op-aarde en steeds helderder wordend UITZICHT-op-den-hemel.
1.2. terwille van het "teken" in ze. het ingeschapen "teken" van het meer (teken van geest) en van het méér (teken van den GEEST).
- de dingen zijn meer dan louter materie. niet alleen dàt, maar ook hoé zij er zijn, spreekt den geest (het voelen, denken over en verbeelden) der mensen toe en aan. dàt en hoé zij er zijn beroert hun gevoeligheid voor, roept vragen in ze op en daagt hun verbeelding uit. anderzijds willen de mensen de dingen kennen en gebruiken zij deze kennis om ze tot "gebruiksvoorwerpen" te bewerken en te benutten. waarbij de dingen niet onverschillig toezien, maar zelf "bewerkings- en gebruiksaanwijzigingen" geven. de boom zelf "toont" door zijn vorm hoe hij best wordt geplant, gesnoeid, en later geveld; de steenrots zelf "toont" hoe zij best tot stenen gekapt of gezaagd en uitgebaat wordt; de grond "toont" hoe hij bewerkt en waar deze of gene vrucht gezaaid moet worden; het ei heeft, zó als alle door de mensen te bereiden voedsel, zelf "getoond" hoe het gebakken of gekookt moet worden. het "experiment" der mensen is niets anders dan een "gehoorzaam" zoeken naar, vinden en volgen van de door de dingen zelf gegeven "aanwijzingen". de dingen zijn "wijs" door het gewoon volgen van hun "natuur", ook al zou benjamin (de ezel) "liever geen staart hebben gehad,...maar dan ook dat er geen vliegen zouden zijn".
de dingen zelf zijn voor de mensen een waarschuwing tegen de "uitspattingen" van de hebzucht (greed), den overmoed (in de bergen, in het woud, op zee, in de lucht, in de grotten, in de woestijn, aan den noord- of zuidpool), den hoogmoed (het denken dat men ongetraft met de dingen kan doen wat men wil). enz, enz.
- de dingen dragen -bóven dien- ook het "teken" van den GEEST in zich. er is gelijkenis tussen dingen en mensen, zó dat die gelijkenis vaste grond wordt voor het "spreken in gelijkenissen" (dichten) door de mensen. zij zijn wezen lijk dichterlijk, dit is: beeld. zij zijn de mensen door den SCHEPPER gegeven "beelden" van/voor de mensen zelf en porren uit dér aard de mensen aan tot "schouwen" en "dichten".
"Ik heb de witte waterlelie lief,
daar die zoo blank is en zoo stil haar kroon
uitplooit in 't licht.";
"Wielwaal, die van rijpe kersen
uwen roden gorgel spoelt;
ziele, die u-zelf te persen
in den mond van God bedoelt;".
dit feit is het diepste geheim der dingen. zij zijn "een teken van leven", geven onverpoosd onverdroten "een teken van leven" en geven zó zijnde en zó doende vrij en vrolijk aan schouwende mensen het "teken" van den GEEST in ze prijs. beeld zijnde tillen zij den schouwenden op de hoogte van 10 meter bóven den platten grond: de hoogte van de schepping als SCHEPPING en de verbondenheid als VERBOND. zij verzamelen den mens in zich en de mensen onder elkaar tot bewustwording van hun deelhebben aan de onverdeelde éénheid van "HEMEL" en "aarde" en tot bewust deelnemen eraan. tot evenwicht, tot harmonie, tot vrijheid, vreugde en vrede.
de schouwende is een dichterlijke op grond van zijn zien van de (beminnelijke menslievende) dichterlijkheid der dingen. hij ziet ànders, en leeft uit dér aard ànders: door de wijsheid der dingen geholpen wijs; met groeiend INZICHT-in en helderder UITZICHT-op. en if he cares and is lucky, wordt hij bekwaam zijn dichterlijk zien dichterlijk te uiten: te "spreken in gelijkenissen-uit-gelijkenis". te dichten. dit is: door de dingen beïnvloed en aangepord, de woorden te tillen op de hoogte van 10 meter bóven den platten grond; de hoogte van het ("in gelijkenissen-uit-gelijkenis sprekende") WOORD.
2.1. het woord. het woord doet meer dan "etiketteren", is meer dan een "begrip" (abstractie), een "term" (terminologie), een "categorie" (cataloog), een "trefwoord" (uit een woordenboek), een "dode taal". het woord leeft. dit is: geeft vonken af, schittert doordat het de dingen "een naam geeft", een identiteit. het articuleert de dingen zó als zij zijn: VOL uit en in Zijn VOLHEID, begeest lichaam. het is een be geestende begeeste letter.
het woord is tweemaal zinnig doordat het enerzijds (ter communicatie) naar het lichaam der dingen verwijst en anderzijds (ter openbaring, verkondiging) naar hun "ziel", het (als de ziele luistert te horen, te zien en te tasten) teken in ze. het geheim van het woord is: dat het "gesproken", eventueel "geschreven" is, een vorm gekregen heeft door een in het verborgene, in de stilte in stilte stil zijnden, op Uw woord geheime lijk wonder lijk gevormden vormenden geest. een "ziener".
uit der aard is het meer dan een "gebruiksvoorwerp", meer dan een "nuttig" instrument voor partners for profit en laat het zich niet door wetenschappers en technici van de wijs brengen. het "openbaart" de werkelijkheid zó als zij is: een waarachtige, God en mens waardige waardevolle mens wordt, is en blijft zó als een waterlelie; wordt, is en blijft "(...riet ten tande/ die het zacht tot suiker bijt: /speelse en wijze vrucht, ter hande/ die de buit tot fluite wijdt;)"; "ik! arme, kranke, klagend riet!" enz enz. het woord van de dichtende dichterlijken is het woord in zijn VOLheid, schittert als de zon en is wit als sneeuw, is "een kostbaar geschenk van de goden" ("Es waltet ein Gott in uns.").
2.2. het woord staat aan den kant van de dingen. zich verrijkend, vergrotend, verméérend met hun geheim, is het rijker, groter, méér dan het zich op het eerste gezicht aan den toehoorder of lezer voordoet. het be tekent het teken der dingen, spreekt het uit, tekent het op en "publiceert" het als tweede -hogere en diepere, langere en bredere- "bodem" en geeft het aan die naderen en scherper toekijken prijs.
- de waterlelie belicht gewoon door te zijn zó als zij is, den mens zó als hij is en opent hem, if he cares and is lucky, de ogen op zijn bestaan:
"Rijzend uit donker-koelen vijvergrond,
heeft zij het licht gevonden en ontsloot
toen blij het gouden hart.
Nu rust zij peinzend op het watervlak
en wenst niet meer...";
- zó opent het door de tanden van die het eet tot suiker "gebeten", "verbrijzeld" suikerriet de ogen van den dichterlijken dichtenden op het wezen van zijn gedichten:
("...speelse en wijze vrucht, ter hande
die de buit tot fluite wijdt;");
- zó opent het ruisen van het ranke riet de ogen van die "luisterde op het lieve lied,/ dat gij mij zongt, o ruischend riet!" op zichzelf:
"ik! arme, kranke, klagend riet!".
het woord is in zijn VOLheid beeld spraak, naar zijn wijze op zijn wijze "teken". het beeld, de "teken" waarde, ligt geheime lijk wonder lijk verborgen geborgen op den tweeden bodem, onder de huid, als een schat in den akker, een manuscript in den buik van de kruik. zijn kleur is infra rood, of ultra violet. het is "levend water", waarvoor er geen emmer nodig is om het optediepen, maar gewoon naderen, scherper toekijken en "luisteren naar de stem" die er uit opklinkt.
het woord geeft zich prijs aan die het "lezen". dit is: zich bukken (buigen voor), de aren geduldig een voor een oprapen (lezen en herlezen en nog lezen), de korrels roosteren (klaar maken) en eten (zacht tot voedzaam voedsel bijten) om ervan te leven. aan die -on eigenwijs, on opgejaagd, on geplaagd, door geen mens gestoord) er niet aan voorbijgaan. er niét aan voorbijgaan: niet aan de dingen, niet aan de hun geheim openbarende dichterlijke dichtenden.
3. de dichterlijke dichtenden zijn de hoeders van het VISIOEN van het volk. een volk dat zijn dichters eert, zal nooit zijn VISIOEN verliezen, bewaart Het ten leven. ten eeuwigen leven.
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
