|
|
Aantekeningen van Ernest Bornauw
|
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
"Wat denkt gij van het volgende?"(Mat. 21/28) doet denken aan de wijze waarop een filosoof tewerkgaat: hypothesen stellen en erover denken; "Stel dat..."; waarop jezus als filosoof die aan het denken zet om tot waarheid te komen, vraagt: "Wie van de twee heeft nu de wil van zijn vader gedaan?". maar, en tóch, en zie: Zijn "onderwerp" is te levensbelangrijk om als een in het abstracte zwevende denk oefening, laat staan denk spelletje versleten te worden. uiteindelijk is jezus in Zijn openbaar leven als leraar (rabbi) meer dan een filosoof, een psycholoog, binnen de bijbelse traditie zelfs meer dan een profeet.
jezus beweegt zich direct binnen de VOLheid van het concrete leven van de mensen dààr en toén, met als uitstraling datzelfde concrete leven van de mensen hiér en nù. "Iemand had twee zonen.". Hij maakt er geen "oefening", laat staan een spelletje van, maar neemt het hoogst en diepst, langst en breedst ernstig op, wat de "harde" waarschuwing aan de hogepriesters en oudsten van het volk gericht, sterk onderstreept.
als WOORD van den VADER openbaart, "publiceert" Hij on omwonden, on verbloemd, on "diplomatisch", on de mensen naar de ogen kijkend, de WAARHEID, het LEVEN, den WEG. niet het (door mensen gearticuleerd) antwoord op Zijn vraag is van belang; van belang, van levens belang is de sprong die Hij maakt van "men" naar "Ik", van "gelijkenis" naar Werkelijkheid: "Toen zei Jezus hen: 'Voorwaar, Ik zeg u:...'". zó spreken drukt niet een "mening", een "denken", een "hypothese", een "wellicht" of "misschien" uit, maar een zekerheid die GRONDT in "Alles wat Ik u zeg, komt van de Vader". met als gevolg van DIEN: dat "in Mij geloven" de VASTE grond van die "naar Hem luisteren" en "Mij volgen" is. jezus staat midden in het VISIOEN van de onverdeelde éénheid van "HEMEL" (den VADER) en "aarde" (de mensen op aarde). geloofsgeheim, dat naar zijn wijze op zijn wijze alle "filosofische overtuigingen" hoogst en diepst, langst en breedst overstijgt. het gaat jezus niet om "wat de mensen ervan denken", hoe zij op een dergelijk geval reageren en erover spreken, maar om den "achtergrond" (het geloofsgeheim van het VISIOEN van de onverdeelde éénheid van "HEMEL" en "aarde") waartegen Hij de "anecdote" plaatst. dit is: de VADER (Heer van 'Mijn wijngaard') en Zijn "zonen" (zie ook: kaïn en abel, de verloren zoon). want leven "op aarde" is niet los te maken van "zó als in de hemel".
1. "Iemand", "Een mens". hij blijkt een vader (had twee zonen), een "Heer des huizes" (mijn wijngaard) te zijn. uitgaande van het de mensen omringende en uit der aard hoor-, zicht- en tastbare concrete, "dagelijks" leven, tilt jezus Zijn "verhaal" (samen met dat van "de boze wijngaardeniers" en "de onwillige bruiloftsgasten") direct, dit is zonder om wegen, op de hoogte van 10 meter bóven den platten grond, de hoogte van het Rijk van "Mijn en uw Vader, Die in de hemel is" op aarde. Hij HEMELT de aarde ("mijn wijngaard") op en verrijkt haar zó doende met het statuut van "teken", hoor-, zicht- en tastbaar beeld van de on hoor-, on zicht- en on tastbare Werkelijkheid van "den HEMEL".
2. "mijn wijngaard". niet "onze". die iemand distantieert zich (bijbels) van de "huisgenoten" en stelt zich als "eigenaar", "bezitter", bóven de werklieden. de vader is de VADER, SCHEPPER van hemel en aarde, hiér als "mijn wijngaard" ver beeld. binnen de SCHEPPING zijn de zonen, zó als de wijngaard, "het werk van Zijn handen" en uit der aard geroepen en gezonden"("ga") om "vandaag in mijn wijngaard te gaan werken", "de tuin te bewerken en bewaren".
alles bijbels: gewoon, natuur lijk, "als vanzelf", als "terstond". als in de SCHEPPING ingeschapen en onlosmakelijk deel uitmakend van het VERBOND. wat jezus hiér, dit is: in "een gelijkenis", met het gezag van een leraar, tegenover de hogepriesters en oudsten van het volk, met klem bevestigt. het in de cultuur van israël onaanvechtbaar gezag van een vader op aarde, ver beeldt het onaanvechtbaar gezag van den VADER, Die in den hemel is; een "sociale" werkelijkheid wordt OPgetrokken tot een op GODS GEHEIM gebaseerd geloofsgeheim voor de mensen.
3. "twee zonen". de "kneep" van de anecdote is de het doel ervan scherp stellende tegenstelling tussen den eersten en den tweeden zoon. het "probleem" ligt niet bij den vader, maar bij de zonen: hoe reageren zij op het "gebod" ("ga")? de vader verwacht als vader (gezag) niet alleen een woord lijk, maar ook een daad werkelijk affirmatief antwoord. en dààr ligt nu juist de "knoop". vreemd genoeg blijkt bij den eersten het woord lijk ja een daad lijk neen, en bij den tweeden het omgekeerde. alsof het zowel bij den vader als bij de zonen een "oefening", een "spelletje" betreft. maar, en tóch, en zie: het is ernst: uiteindelijk telt de daad, is de eerste (innerlijk on ernstig, onbezonnen lichtzinnig zo niet vals) een "slechte", de tweede (schijnbaar "impulsief", maar innerlijk ernstig, zich be zinnend spijt krijgend en tóch gaand) een "goede" zoon.
op den achtergrond van jezus' optreden voor het Rijk der hemelen verschijnen de hogepriesters en oudsten van het volk als de eerste, tollenaars en ontuchtige (dit is: on trouwe) vrouwen als de tweede; blijken de eersten de laatsten, de laatsten de eersten te zijn.
4. tegenover dat menselijk gefilosofeer op de wijze van "denken van", "wat dunkt u", "men heeft u gezegd", stelt jezus als WOORD van den VADER direct "wat Hij van de Vader heeft gehoord", en uit dér aard als WAARHEID ("Ik ben de waarheid...") de WAARHEID van het leven van al dat leeft op aarde uit en in Die LEEFT in den hemel. men kan Zijn gezag "filosofisch" bevragen, in vraag stellen en "betwisten", wat dààr en toén al gebeurde en hiér en nù gebeurt. men kan meewarig over Hem doen, van uit de (denk)hoogte op Hem neerblikken en Hem naar den platten grond neerhalen, men kan Hem opnieuw kruisigen en, als Hij opgeheven is, bespotten en (want dàn zullen zij geloven) uitdagen van het kruis aftekomen, want wat een mens kan, mag hij "filosofisch" bevrijd en geëmancipeerd. maar, en tóch, en zie:
"Iemand had twee zonen.";
"Er was een huisvader, die een wijngaard plantte;
hij omringde hem met een muur, groef een wijnpers
erin en bouwde een toren erop.";
"Een koning gaf een bruiloftsmaal voor zijn zoon.".
de oor verdovende, oog verblindende, handen verlammende, hart verwarrende, verstand verbijsterende, fantasie verbluffende Werkelijkheid van het GEHEIM van GOD, Die in den hemel is, aan de mensen, die op aarde zijn, geheime lijk wonder lijk, in het verborgene, op Uw woord, booms en bijbels geopenbaard opdat zij zouden geloven en door te geloven gered, dit is bevrijd, opgevrolijkt en bevredigd worden. in simplicitate cordis zich buigend voor de Werkelijkheid van het VISIOEN van de onverdeelde éénheid van "HEMEL" en "aarde" over "de aarde" buigen.
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
