|
|
Aantekeningen van Ernest Bornauw
|
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
Zó als het met alle woorden in dit tijdje gaat, gaat het met het woord mystiek: velen hebben het te pas en te onpas in den mond of vertrouwen het even te pas en te onpas aan het papier toe, maar weinigen weten wat het precies be tekent. zeker is dat mystiek als van alle tijden geheime lijk wonder lijk van in den beginne in mensen bestaan heeft, even geheime lijk wonder lijk hiér en nù bestaat, en even geheimelijk wonder lijk zal blijven bestaan tot het einde der aarde. geheime lijk wonder lijk, en dààr om alleen deels in woorden te articuleren. op zijn best "toont" zij zich, zó als alle geheimen van al dat leeft, in beelden.
de trend van dit tijdje is: uiteenwerpen, verdelen om te heersen; wijn in water veranderen. onze streken lijden aan en onder wateroverlast; de leef ruimte is overstroomd en men probeert ze te dweilen met alle kranen van "Wat is waarheid?", "Ik meen, denk, zie het zo.", "elk zijn waarheid, want er is geen VASTE GROND, geen ((voor alle mensen geldende) universele, (alle mensen GRONDENDE) absolute waarheid.", "Iedereen heeft recht op zijn eigen waarheid en recht op respect ervoor", open. in dié "stroming" heeft het geheim van de mystiek geen kans en wordt het met den overvloed van water weggespoeld.
het beeld echter weerstaat uit zijn aard van de dingen ingeschapen "teken" aan de wisselvalligheden der gevoeligheden, meningen, denkbeelden en visies. het beeld werpt samen, verzamelt, veréént op GROND van het VISIOEN van de on verdeelde éénheid van "HEMEL" en "aarde", Dat de natuur lijke plaats van de mystiek is. mystiek is en voelt zich thuis in het VISIOEN, en uit dér aard is haar geheim het geheim van het "HEMELS" VISIOEN, Dat Zich op aarde openbaart in gelijkenissen-uit-gelijkenis: de "schittering" van het "HEMELSE" in het "aardse". in casu: van GOD in de ziel. vandaar de "bepaling" die Dr. J. Verschueren S.J. in zijn Modern Woordenboek geeft: "Eig. geheimnisvolle vereniging der ziel met God door een buitengewone gave der beschouwing, soms met vizioenen, openbaringen enz. verbonden.".
1. mystiek is het geheim van een mens die, als beADEMde klei uit GOD geboren, op aarde "den HEMEL" schouwt op de wijze van een wonder lijke verééniging doordat "de hemel opengaat, de Geest neerdaalt en een stem uit de hemel komt" (Marc. /10-1). zij GRONDT in geloven in den NAAM van den VADER SCHEPPER, den ZOON VERLOSSER en den Heiligen GEEST VOLTOOIER. geloven redt, dit is: schept gemeenschap tussen de van in den beginne van den VADER uitgegane ziel (de GEEST in de letter) en GOD op de wijze van hiér en nù al op aarde naar den VADER terugkeren. de wijze van ànders gaan leven uit en in een geheime lijk wonder lijk verrijkt, verméérd INZICHT in (het HOREN, ZIEN en TASTEN bij johannes) en UITZICHT op. een "heiligen van Zijn Naam, laten en helpen komen van Zijn Rijk en laten en helpen geschieden van Zijn Wil op aarde zó als in den hemel".
dit houdt in dat in die ziel "aarde" en "HEMEL", door den Heiligen GEEST samengeworpen, verzameld, GRONDIG on verdeeld één zijn. alleen zweren bij "de aarde" is een valse, en uit der aard den tuin beschadigende bewerking ervan, een valse "cultuur"; alleen zweren bij "den HEMEL" is een valse en uit der aard de ziel beschadigende bewerking ervan, een valse "mystiek". de ware mystiek hemelt de aarde op, bewerkt den tuin hem in zijn OORSPRONG lijken "staat" van ons vóór de voeten aan de voeten gelegde en aan onze handen toevertrouwde Schepping van GOD "bewarend", waarachtig, GOD en mens waardig en waardevol "cultiverend". dit is: (opdrachtlijk) GOD dienend (opdrachtlijk) in dienst van de mensen.
2. mystiek (verééniging uit schouwen) heeft -hoé dan ook, waar en wanneer ook- plaats uit en in het (her innerend, in spirerend) werken van den Heiligen GEEST in de ziel, den "goeden" geest in een mens. uit en in "contact", "relatie vol wederzijds verlangen", rijpende vrucht van "spreken" en "luisteren".
2.1. de natuur lijke plaats van dit "spreken" en "luisteren" is de woestijn: de stilte waarin een mens in stilte stil wordt en bidt op de wijze van een wonder lijke en uit der aard bewondering waardige uitwisseling. de GEEST her innert, dit is beADEMt "al wat Ik u heb gezegd"; de ziel HOORT het en BEWAART het en slaat het op in den GROND van het hart.
alleen de GEEST schept op de wijze van helpen "luisteren" in een mens den "goeden" geest ("de goede grond") waarin wat er reëel staat in wat "er geschreven staat", kan kiemen, (gewoon natuur lijk) eerst groene halm, daarna aar, en tenslotte aar vol rijp graan worden. wat er reëel staat licht op uit geloven, dit is: bij Hem blijven. want aan die blj Hem blijven "legt Hij de gelijkenissen-uit-gelijkenis uit.".
"U is het geheim van het koninkrijk Gods
toevertrouwd;" (Marc. 4/11; Mat. 13/11).
het geheim van dit "luisteren" (zien en ZIEN, horen en HOREN/VERSTAAN) onthult jezus -met verwijzing naar jesaja 6/9-10- in Mat. 13/13 door middel van een tegenstelling:
"Daarom spreek Ik tot hen in gelijkenissen;
omdat zij ziende zijn en toch niet zien;
horende en toch niet horen noch verstaan."
het is het geheim van:
"Want wie heeft, hem zal gegeven worden en
hij zal overvloed hebben; maar wie niet
heeft, hem zal ontnomen worden wat
hij bezit." (Mat. 13/12).
2.2 "luisteren" resulteert in "geloven in". dit is: "kleiner worden opdat Hij zou kunnen groter worden"; "bij Hem blijven niettegenstaande", "allen op één plaats bijeen eensgezind blijven volharden in gebed". op één plaats: "het huis waar zij vergaderd zijn en waar er plots een geruis als van een hevige wind uit de hemel komt en het hele huis vult".
geloven is "vervuld worden van den 'goeden' geest, die van den Heiligen GEEST is en die verschillende talen doet spreken naargelang de Geest laat spreken". in die geloven neemt de Heilige GEEST van den VADER en den ZOON het voortouw op de wijze van LICHTEND her inneren, in spireren (laten schouwen) en BEKRACHTEND stuwen (helpen dichten en doen).
- schouwen: geheime lijk wonder lijk op aarde GOD den VADER hiér en nù als SCHEPPER en stichter van het VERBOND HOREN, ZIEN en TASTEN in "de aarde", dit is in (het brandend braambos van) ZIJN boomse en bijbelse grote werken. geloven dat GOD, al zijn Zijn gedachten de onze niet, Zijn wegen niet de onze, als WAARHEID, LEVEN en WEG "onder ons woont"; ons bestaan als rijker, groter, méér dan louter "aards" met INZICHT in ons BEGIN en UITZICHT op ons UITEINDE be LICHT, en ons leven met de creatieve kracht van GODS Heiligen GEEST (Creator Spiritus) be KRACHTIGT.
- dichten: uit en in die wonder lijke relatie met GOD "Gods grote werken verkondigen". het woord van den mysticus is uit en in zijn innerlijk samengeworpen, verzameld, veréénd zijn, GRONDIG, dit is altijd en overal helemaal, onder- of bovenhuids, doordrenkt van zijn geloven. het "dobbelt" niet; het hangt de huik niet naar den wind; het is stabiel op de wijze van uit en in het in spireren van den Heiligen GEEST con spirerend en intertextueel bijbels, in GODS Woord verankerd.
ja, het is wezen lijk dichterlijk op de wijze van gelijkenis-uit-gelijkenis. het laat de hoogte en diepte, lengte en breedte van de Werkelijkheid van het onverdeeld VISIOEN van "HEMEL" en "aarde" in de grenzen van ruimte en tijd overschrijdende universele en onverslijtbare beelden "verschijnen". het is te zélfder tijd gedicht, gezang, gebed. psalm. hooglied.
uit dér aard moet het woord van den mysticus met schroom en (erin gelovende) overgave, vrij, en vrolijk, en te vreden benaderd worden. "gelezen". in feite: het mee dichtend, mee zingend, mee biddend "oprapen en eten om ervan te leven".
- doen: die in het LICHT van her innering door den Heiligen GEEST "schitterende" relatie met den VADER en den ZOON be leven op de wijze van opdracht lijk "de tuin bewarend bewerken", "cultiveren". dit is: voor elken mens afzonderlijk en voor alle menen samen bewoonbaar maken.
2.3. "naar Hem luisteren" en "in Mij geloven" resulteren in "Mij volgen". dit is: CHRISTUS lijk den kruis weg gaan die hem werd voorgegaan. de mysticus is geen "luiaard" (fainéant: dom augustin guillerand). hij werkt aan de aarde naar zijn wijze op zijn wijze: zó als (al) in den hemel; de aarde en de mensen erop ophemelend. dit is: met den "goeden" geest, die "aarde" en "HEMEL" samenwerpt, verzamelt, veréént en uit dér aard de mensen reëel (lichaam lijk GEEST lijk, GEEST lijk lichaam lijk) helpt VOL wassen, vervullend. met het hart bij heeft hij een hart voor dingen en mensen, draagt hij hiér en nù maar op de hoogte van 10 meter bóven den platten grond het zijne (zijn GRONDIG GODS-, mens- en dingbeeld) bij aan/door hoor-, zicht- en tastbaar medescheppen, medebevrijden en medeVOLtooien der dingen en mensen.
dit "Mij volgen" is geen sinecure. het is in een wereld waarin precies het omgekeerde gepropageerd, gepromoot wordt en geldt: (een kopje) kleiner worden opdat Hij in de mensen groter zou kunnen worden; terugtreden, verdwijnen, van zichzelf afstand nemend van zichzelf afstand doen; verwijzen naar. en uit der aard -naar jezus' voorspelling- als bedrieger, ver- en misleider, dwarsligger, "dwaas", publiek of heimelijk gebrandmerkt, gehoond, vervolgd en zelfs (geestelijk) omgebracht worden.
"Als men zo met het groene hout handelt,
hoeveel te meer dan met het dorre.".
3. de weg van de mystiek is de weg van het kruis. dit is: van enerzijds innerlijken nacht, twijfel, aarzeling, verlorenheid, en anderzijds van verlatenheid door en eenzaamheid onder de mensen. zij is een woestijnroos, wordt zelden herkend, haalt uit der aard geen media. zij hongert, dorst, wordt door den uiteenwerper zelfs met aanhaling van GODS Woord beproefd. maar, en tóch, en zie: "door engelen gediend". (Mat. 4/11).
4. mystiek is een geschenk van den Heiligen GEEST: geen werk van mensenhanden, maar "een groot werk van God ("den HEMEL")" in mensen ("de aarde" op aarde). in potentie in "de mensen, die God liefheeft".
die kleine "anecdote" van dàt en hoé en wààrom andreas en johannes door jezus geroepen werden (Joh. 1/35-42), is het beeld van dàt en hoé en wààrom alle mensen tot mystiek geroepen worden: 1) gaan zien; 2) zien; 3) bij Hem blijven; 4) een anderen naam (identiteit) krijgen; 5) aan anderen zeggen.
4.1. "Hij zei hun: Gaat mee om het te zien.
Daarop gingen zij mee en...".
jezus Zelf stelt -uitnodigend, roepend- dit mee gaan als voorwaarde voor de rest; mee gaan is -"als vanzelf", geheime ijk wonder lijk meegaand- de respons op Zijn uitnodigen, roepen. "de leerlingen" waren in wezen hoé dan ook GRONDIG meegaanden, "volgelingen".
het is het geheim enerzijds van jezus' ("den HEMEL") "aantrekkingskracht", en anderzijds van een vreemd welwillend tegenover en teder toegankelijk voor Zijn "openbaar leven" reageren van mensen (“de aarde") op aarde. de mee gaanden waren in kiem, wonder lijk, (nog) niet altijd begrijpend, maar tóch on verpoosd on verdroten mee gaand, al "goede grond" voor het kiemen en VOL wassen van mystiek. hun mee gaan schiep de mogelijkheid Hem, den GROND van de mystiek, te leren "kennen". wat zij blijkbaar, zie hun (méér dan "de man uit Nazareth", "zoon van de timmerman", "de profeet"): "Rabbi", "Heer", door Zijn geheim ("Gij zijt de Christus, de Zoon van de levende God!") geboeid verlangden.
wat "de leerlingen" optekenden "toont" duidelijk dat dit mee gaan de conditio sine qua non is om Hem te leren kennen. dit is: dat mensen doorheen de geschiedenis op Uw woord hiér en nù aangewezen zijn op het vreemd welwillend tegenover en teder toegankelijk voor het tweede BOEK zich toeleggen op dit BOEK: hùn wijze van mee gaan om Hem te leren "kennen". dit is: Hem te zien.
4.2. "...zagen waar Hij zich ophield.".
dat is: waar het jezus om ging, wat Hem bezighield en bezielde. en dat bleek iets ànders, méér te zijn dan wat johannes den doper bezighield en bezielde, ruimer dan het dopen met water van/in den jordaan. wat de doper trouwens zelf al gezien had en articuleerde als "Hij zal u dopen met water en Geest.".
dit "zien waar Hij Zich ophield" heeft johannes op "schitterende" wijze, uniek, mystiek, dichterlijk de "tekens" in de feiten latend oplichten, in zijn evangelie, brieven en openbaring "opgetekend" als
"Wat van de aanvang bestond, wat wij hebben
gehoord, wat wij met onze ogen hebben gezien,
wat wij mochten aanschouwen en onze handen
mochten betasten met betrekking tot het
Woord des Levens,..." (1 Joh. 1/1).
dat zien werd geleidelijk, door den Heiligen GEEST geleid en op pinksteren als het ware "gewelddadig" op de hoogte van 10 meter bóven den platten grond getild, mystiek: een méér dan horen HOREN, méér dan zien ZIEN en méér dan tasten TASTEN. zó dat wie zich een echt beeld van mystiek wil eigenmaken, niet aan johannes' optekeningen voorbij kan gaan. mystiek kiemt en wast VOL uit en in een uit "naar Hem luisteren" tot HOREN, "in Mij geloven" tot ZIEN en "Mij volgen" tot TASTEN verméérd "mee gaand om het te zien gaan zien waar Hij woont en uit dér aard zien van het Woord des Levens".
4.3. "Die dag bleven zij bij Hem.".
dit is: stabilitas. de evangeliën tonen dàt en hoé "de leerlingen" niettegenstaande het "weg gaan" van zovelen rondom hen tóch bij jezus bleven. geheime lijk wonder lijk blijvend bleven uit en in dat in hen gegroeid besef van "Gij alleen hebt woorden van eeuwig leven. Naar wie anders zouden wij gaan?". de Heilige GEEST gaf hun niet alleen dit merkwaardig, exclusief inzicht, maar bevestigde hen ook erin. GRONDDE hen erin.
mystiek veronderstelt in een wereld van "veranderingen", "vernieuwingen", "bewegingen", "ziekelijk onzeker van her naar der andere leraars achternalopen", deze stabilitas, dit bij Hem blijven. wie met jezus mee gaat en Hem ziet, blijft bij Hem. dàt was en bleef het geheim van "de leerlingen" en is en blijft het geheim van de leerlingen van "de leerlingen". van de mystici. zij zijn zó als paulus voorgoed door jezus "gegrepen".
hoe zou een wankele, altijd weer naar nieuwigheden en veranderingen zuchtende wereld dit kunnen begrijpen? integendeel: zij opteert voor een nieuwe "mystiek" en bestempelt die stabilitas (“bij Hém blijven”)als fixerend, bevangend en verstikkend, conservatief, vastgeroest, zonder gevoel voor altijd weer andere gevoeligheden, accenten, zonder verstand en verbeelding, zonder zin voor vooruitgang op de wijze van "Verover de aarde!", "Baas in eigen buik!", "Zelfverwezenlijking!, "Emancipatie!", "Doe het zelf!", "Levende lijven!", "Je veux vivre!", "La vie continue!".
maar. en tóch. en zie: mystiek is bij Hem blijven niettegenstaande; de mysticus blijft, van naam veranderd, als Rots, bij Hem.
4.4. "Gij zijt Simon, de zoon van Johannes; gij
zult Kefas genoemd worden, wat Rots betekent.".
wie de SCHRIFT enigszins kent, gaat de diepe betekenis van een naam beseffen: dàt en hoé en wààrom een -door GOD gegeven- naam staat voor GRONDIGE identiteit. simon, de zoon van johannes, is voortaan kefas, de Rots petrus van jezus' kerk.
dit is: "de aarde" door "den HEMEL" van gedaante verànderd. door te gaan kijken, te zien en bij Hem te blijven is de "aardse" identiteit van "de leerlingen" op de hoogte van een "HEMELSE" identiteit getild, opgehemeld. wat jezus op een plaats door "Voortaan zult gij mensen vissen." bevestigde. hun nieuwe identiteit is nu "getuige" ("Gij zult Mijn getuigen zijn.") op GROND van: gaan kijken, zien en bij Hem blijven. als deze wederzijdse keuze van jezus en "de leerlingen" na jezus' hemelvaart door de Heilige GEEST VOLtooid wordt, zullen zij -geheime lijk wonder lijk, op Uw woord- niet kùnnen niét spreken. wat johannes al onmiddellijk "voorspelt" door het aanspreken van simon door andreas en nathanaël door philippus.
4.5 "De eerste die hij ontmoette was zijn broer
Simon, tot wie hij zei: 'Wij hebben de
Messias -dat vertaald Gezalfde betekent-
gevonden.'. En hij bracht hem bij Jezus.".
waarvan het hart vol is, dit is wat het uit zien heel zo niet boven alles belangrijk vindt, loopt de mond over. de twee leerlingen hadden gezien en kónden niet niét spreken over wat hun overkomen was.
zeggen is: vreemd genoeg, onverklaarbaar en geen meester erover, niet kùnnen niét spreken over.
"Nu riepen zij hen binnen en verboden hen
ten strengste te spreken of te onderwijzen
in Jezus' naam. Maar Petrus en Johannes
antwoordden hun:...Neen, wij kunnen niet
zwijgen over wat wij hebben gehoord en
gezien." (Ha. 18-20).
het is een waarmerk van de mystiek dat zij "dwingt" tot spreken. de mysticus zegt: "lucht" het uit en in vervulling van den Heiligen GEEST van jezus VOL hart, ademt zijn identiteit uit op de wijze van de met GEEST verméérde letter in zijn gesproken/geschreven woord. hij schrijft zijn geheime lijk wonder lijke ervaring van de Werkelijkheid met den vinger in stenen platen, beitelt ze in steen. langzaam, enerzijds hemels "luisterend naar" het her inneren van den Heiligen GEEST, en anderzijds aards gevoelig voor, bedachtzaam en verbeeldend; geïnspireerd con textueel met de SCHRIFT VOLUIT con spirerend; uit contemplatie (in het midden van het veld schouwend in de diepte van den hemel) dichterlijk dichtend.
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
