|
|
Aantekeningen van Ernest Bornauw
|
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
Feiten bewijzen dat sommigen ook de bijbel (het Woord van GOD) hebben willen neer halen. in hùn ogen is dit BOEK (bestseller boven bestsellers) gewoon een product van een bepaaalde cultuur onder de producten der culturen; of literatuur onder de literaturen; of een object voor historisch, literair of archeologisch onderzoek onder de onderzoeken; of gewoon een verzameling van fabeltjes onder de verzamelingen van fabeltjes. niet min; niet meer; en zeker niet méér. het is dus voor geëmancipeerde, intellectueel eerlijke mensen oppassen geblazen om zich niet door met de hand op den bijbel bij den bijbel zwerende de waarheid, en niets dan de waarheid te zeggen mensen in de luren te laten leggen. openbaring van een God die in den hemel zou zijn aan mensen die op aarde zijn, komaan! elk zijn waarheid, en uit der aard elk zijn interpretatie, en elk zijn uitgave. het nivellerings- en relativeringsproces gaat, als teken en promotie van een grondig nivellerende multiculturele beschaving waarin alles als evenwaardig kan en als evenwaardig moet, ongestoord zijn gang.
maar. en tóch. en zie: de bijbel (het BOEK van “de profeten” en het BOEK van “de leerlingen”) IS (GODS GEHEIM én geloofsgeheim van de mensen) het Woord van GOD, Die, inderdaad, in den hemel is, tot de mensen eertijds én in zijn VOLHEID toen de volheid der tijden gekomen was, gesproken heeft om Zich naar hùn wijze op hùn wijze, woordlijk, aan hen op de wijze van geloofsgeheimen te openbaren. de bijbel is: “al wat IK u -uit en in her innering door den Heiligen GEEST in door Hem daartoe gekozen mensen- heb gezegd”. dàt is het uitgangspunt voor en van al die velen die doorheen de vele eeuwen in den bijbel gelovend den bijbel gelezen hebben en lezen. “wat er geschreven staat” is wezen lijk woord. essentieel woord. toe- en aansprekend woord. zichzelf “als vanzelf” zelf aan mensen die kunnen “lezen”, openvouwend en voor hen open gaand woord. GODS Woord “staat geschreven”, is door Zijn vinger voor altijd en overal helemaal in stenen platen gegrift…om gelezen te worden. ha, lezen. “onze tijd” heeft lezen door het tot in het oneindige uitstrijken van allerlei andere communicatietechnieken, beelden voorop, niet alleen de taal verloederd maar ook lezen neergehaald, en dit maakt ons meer dan ooit duidelijk dat lezen een kunst is. de mensen kunnen niet meer lezen, tot de kern van een woord doordringen. zij bijten zich vast in reuzegrote letters en scheren gehaast over de teksten heen. bovendien hebben zij den zin voor het dichterlijke der dingen en uit der aard voor de erin verborgen geborgen tekens en de symboliek (het samenwerpen van “stof” en “geest”) verloren en kunnen zij, doordat zich aan de letter vastklampen, de Schrift niet (meer) lezen. de Schrift is de natuur lijke plaats waar geloofsgeheimen via het door den GEEST geïnspireerd woord van mensen hoogst en diepst, langst en breedst tot hun recht komen, zeggen wat zij te zeggen (gekregen) hebben. GODS Woord heeft geenszins nood aan een tekeningetje erbij. dat er zoveel dwaasheden over den bijbel gefantaseerd en rondgestrooid worden is te wijten aan gebrek aan geloof erin en aan de kunst van het lezen.
tekeningetjes. het spreekt vanzelf dat mensen die met andere uitdrukkingswijzen dan het woord (tekenen, schilderen, beeldhouwen, musiceren, dansen, acteren, verfilmen) begaafd zijn, door de bijbelse teksten uitgedaagd werden en hun interpretatie ervan naar hùn wijze op hùn wijze te horen-, zien en tasten gegeven hebben. de glasramen en beelden der middeleeuwse kathedralen zijn de hùn te “lezen” gegeven bijbel der ongeletterden; en zó zijn de van prenten voorziene kinderbijbels vandaag; er is een uitgave voorzien van een “geïllustreerde bijbel”. op zijn best hebben zij, uit en in her innerinng door den Heiligen GEEST, een blik op den geest van “wat er geschreven staat” gekregen, hebben zij geprobeerd dien geest “letter” lijk via een tekening, een schilderij, een beeldhouwwerk enz. voortestellen en door dit opluisteren den luister van “wat er geschreven staat” te helpen “lezen” en “zien”. een persoonlijk “piekmoment” persoonlijk uitgedrukt is een kostbare menselijke bijdrage aan wat GOD de mensen te zeggen heeft en zegt. tóch kunnen deze uitdrukkingsvormen, hoe “geslaagd” ook, het woord niet vervangen, zijn eerstigheid verdringen. integendeel: het woord “doet ze leven”. wat veel meer geldt voor illustraties bij het Woord.
de bijbel illustreren is, op zijn best,: aan éénbenigen een stok, eventueel een kunstbeen geven om te kunnen lopen. om tóch enigszins naar “de berg van God” te kunnen opstijgen. illustreren is: toelichten, verduidelijken (bij wat er staat een tekeningetje maken), en, ter wille van de verkoopcijfers zeker vandaag, versieren, mooi verpakken. in feite echter, en het woord zegt het zélf, is illustreren (zie latijns decus, illustrare, illuminare) het geschrevene opluisteren, -niét van zijn luister afleiden of hem verdringen, maar- aan den luister ervan gehoorzaam den luister ervan onderstrepen. als den bijbel illustreren de woorden niet dient, dient het tot niets, tenzij voor uitgevers omde verkoopcijfers van hun uitgave en meteen hun winst te verhogen, en voor den kunstenaar om hem goed te laten verdienen. wat zal te denken geven als de -in casu vrijzinnig agnostische, maar toch veelzijdig gelauwerde en internationaal erkende- artiest bijbelverhalen “spontaan” en “zorgvuldig” selecteert en op zijn manier -niét als openbaring van geloofsgeheimen en heilsgeschiedenis, maar- als het eigentijds louter weergeven van cultuur, van op mens lijke verbeelding gestoelde voorstellingen van het mens lijke avontuur (een soort bevrijdingstheologie) interpreteert. geen plaats dus voor bv. een lof- of dankpsalm. geloofsgeheimen selecteren op de wijze van wat goed uitkomt en aanstaat aannemen en wat onaangenaam is en niet aanstaat weglaten is een gewoon dagdagelijks, modern verschijnsel. het be tekent: dat het GEHEEL aan de door GOD in den bijbel geopenbaarde geloofsgeheimen door mensen wille keurig uiteengeworpen, verdeeld wordt. het Grote Verhaal van dàt en hoé GOD, Die in den hemel is, de mensen, die op aarde zijn, tijdens hun uit-, door- en intocht begeleidend vergezelt, is een onverdeelbare éénheid, waarin elk deel het GEHEEL en het GEHEEL elk deel draagt. zó dat de VOLHEID van GODS GEHEIM, en meteen van het geloofsgeheim voor de mensen, in elk deel voluit aanwezig is en "selecteren" uit der aard van een naar uiteenwerpen, in elk geval niet naar tot samenwerpen geneigden geest getuigt. alleen een geheime lijk wonder lijk, op Uw woord (“Heer, vermeerder mijn geloof!”) diep innerlijk in “goede grond” geworteld geloof slaagt erin die éénheid te ontdekken, tegen alle kritiek in te waarderen en, eraan trouw blijvend, uit en in vertrouwen argeloos in zich te “bewaren”.
de bijbel is wezen lijk een geloofsboek. dit is: “er staat geschreven” en geeft te lezen dàt en hoé GOD, de HEMEL, Zijn GEHEIM aan de mensen op aarde “aards” openbaart op de wijze van geloofsgeheimen; “Geloof in Mij…”, “opdat gij moogt geloven…”. die openbaring gebeurt van bóven naar onder (“informatie van bóven”) én van onder naar bóven (informatie van beneden). dit is: enerzijds daalt GOD neer doordat HIJ de aarde verrijkt, vergroot, verméért met tekens van Hem in de dingen (booms) en in het woord (bijbels); anderzijds begaaft hij de mensen met vermogens om die tekens in de dingen en het woord te horen, te zien, te tasten, te voelen, met het verstand en de verbeelding te “lezen” en overeindtekomen, zich bóven den platten grond (de natuurlijke plaats van het “beest”) naar GOD toe te verheffen (“engel”-achtig te vliegen). dat betekent dat “aardse” voorstellingen inderdaad voor die nadert om scherper toetekijken (de tekens te zien en te ver beelden) inderdaad naar GOD kunnen verwijzen. in casu: “hun volle betekenis krijgen in relatie tot de tekst”. dit “wonder” is niet op de eerste plaats het werk van een mens, maar van den GEEST-Die-levend-maakt. men vergisse zich niet: de illustraties scheppen een kans; maar zonder Zijn medewerking zullen de voorstellingen niet werken. hiér geen hokus-pokus: de bijbelverhalen zijn en blijven mensenwerk-met-medewerking-van; en ze lezen is en blijft, met of zonder illustraties, mensenwerk-met-medewerking-van. “Hij zal u leren en in herinnering brengen al wat IK u (in het eerste en tweede BOEK) heb gezegd.”. voor die wat de SCHRIFT betreft niet al te vast in de schoenen staan, kan wat augustinus hoorde (“Tolle. Lege!”) en waaraan hij ook vreemd welwillend ertegover en teder toegankelijk ervoor gehoorzaamde, een groten dienst bewijzen. bovendien kunnen wij alleen maar intellectueel eerlijk en “Veni, Sancte Spiritus!” biddend wensen dat deze eigentijds verbeelde bijbel in eigentijdse lezers geloven in GODS “eeuwige” geloofsgeheimen moge wakker schudden, wakker houden en bevorderen. dit is: dat zij, de toenmalige cultuur erin herkennend en de literaire schoonheid ervan genietend, bóven dien het geheim van GOD in deze woorden van mensen zouden mogen ontdekken, erin geloven en ervan leven.
de betekenis van “Tolle. Lege!” is niet dat het een eigengereid hokus-pokusachtig lukraak selecteren promoot, maar tot lezen uitnodigt, tot gehoorzaamheid oproept, de alomtegenwoordigheid in den bijbel van GODS “juiste antwoord” op menselijke problemen onderstreept, en uit der aard de werkzaamheid van het GEHEEL in elk deel, den onverdeelbaren samenhang van elk deel van met het GEHEEL bevestigt. de in den bijbel geheime lijk wonder lijk opgeroepen en opgetekende geloofsgeheimen vloeien, hangen, lopen en werken, als àlle éénsgezind het éne GEHEIM van GOD belichtend, onverpoosd onverdroten onverdeel- en onverstrooibaar samen. hun geheim is: dat zij “werken” op de wijze van teamwork, niet elk op en voor zich, maar elk met elk ander samenwerkend, de wijze van “dienen”. en dat is ook het geheim van illustraties bij den tekst: zij zijn pas goed als zij, den tekst dienend, den tekst “be lichtend”, tot beter inzicht in den tekst met den tekst samenwerken.
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
