|
|
Aantekeningen van Ernest Bornauw
|
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
Ach, het verstand. niet zozeer als intelligentie, maar als rede (ratio). in het woord rede liggen een zekere stroefheid, hoekigheid, stramheid, on buigzaamheid, on soepelheid verborgen, en meteen suggereert het de koele afstandelijkheid van een mathematisch strenge, onverbiddelijke logica. de rede redeneert rede lijk, mathematisch logisch: “Regen maakt nat. Het gras is nat. Dus heeft het geregend.”. basta. dàt er op aarde überhaupt wolken , oorzaak van regen, voorkomen, of dàt er überhaupt een zon is, die op aarde schijnt, of dàt er überhaupt en zo ver van de aarde sterren zijn, die gewoon natuur lijk alleen ’s nachts, en dan nog bij helderen hemel, te zien zijn, geen probleem. tenzij voor een vraag nà alle vragen, de laatste vraag, waarmee de rede het blijkbaar moeilijk heeft en het antwoord erop zonder blikken of blozen aan anderen overlaat. er is inderdaad voor de rede altijd weer een laatste vraag, die de rede, als een vlieg, of erger nog een wesp, last bezorgt en van rustig slapen afhoudt: het de dingen ingeschapen geheim. wat moet de rede, als zij zichzelf getrouw wil blijven, met geheimen aanvangen? gewoon doen alsof. of de warmere, minder stroeve, minder stramme, buigzamere, soepelere intelligentie, dat menselijkere vermogen de dingen te “lezen”, ongestoord haar gang te laten gaan. de dingen “lezend”, ondekt zij hun geheim van “brandend, maar niét opbrandend braambos” te zijn, komt zij, caring, ertoe te naderen om scherper toetekijken en, being lucky, de stem te horen die er uit opklinkt.
de gedaante (het lichaam, figura) der dingen, planten, dieren en mensen: hoe zij zich op het eerste gezicht aan ons voordoen. een steen, een woestijn; een graankorrel, een wijnstok met ranken en druiventrossen; een slang, een kudde schapen; een wijngaardenier of een herder. dit is: als stof van de aarde genomen “aards” op aarde. maar, en tóch, en zie: op het tweede gezicht meer: aan en voor den geest in de mensen een teken afgevend, een beeld (“stof” en “geest” samenwerpend symbool) van. zie: een steen des aanstoots, een stille plek; kiemen, eerst groene halm, daarna aar, en daarna aar vol gerijpt graan worden, “Ik ben de wijnstok, gij zijt de ranken.”; “het sluwste van alle dieren in het wild…Zij sprak tot de vrouw…”, “als een kudde zonder herder; “Mijn Vader is de wijngaardenier.”, “Ik ben de goede herder.”. dit betekent dat de dingen in wezen dichterlijk zijn, aan de mensen tekens afgeven en hen aansporen om die tekens te laten “verschijnen”, dichterlijk te dichten. en dàt heeft jezus gedaan op de wijze van “spreken in gelijkenissen” en “doen van tekens”.
maar, en tóch, en zie: in de eucharistie (“Doe dit -als priester tijdens de consecratie zeggen: ‘Dit is Mijn lichaam,…dit is Mijn bloed…’- om mij te gedenken.”) is er op Grond van jezus’ voorbeeld tijdens het laatste avondmaal méér, meer dan een “gelijkenis” (symbool). christenen die zich door de huidige tendens het eucharistisch brood te beschouwen als niet meer dan een “symbool” van jezus (er is een priester die tijdens de consecratie zegt: “Dit is als Mijn lichaam…”) laten meesleuren, vergissen zich. dit het eucharistisch brood zien als een symbool en meteen de viering uitsluitend als een maaltijd en de communie als een gezellig tafelen getuigen van niet langer geloven in jezus als GOD den ZOON en Hem neerhalen tot de man van nazareth, een mens als alle andere, maar niet meer.
het geheim van de eucharistie is wezen lijk, zó als alle in de apostolische geloofsbelijdenis (het Credo) uitgedrukte en beleden geheimen, een geloofsgeheim. het Grondt in jezus’ GOD de ZOON zijn, en meteen in de Waarheid van de woorden die Hij spreekt en de “tekens” die Hij doet. Zijn woorden luiden: “Dit IS mijn lichaam…; Dit IS mijn bloed…”; het “teken dat Hij doet is: dat Hij brood in Zijn lichaam en wijn in Zijn Bloed veràndert…zó als Hij water in wijn, een doven mens in een horenden, een blinden mens in een zienden, een verlamden mens in een lopenden, een doden mens in een levenden verànderde. een gekerstende gelovende is die dit gelooft, onverdeeld gelooft, jezus niet uiteenwerpt en Hem in Zijn VOLHEID “bewaart”. de VOLHEID van GOD den ZOON en meteen een door ons hoor-, zicht- en tastbaar teken van GOD den VADER en van GOD den Heiligen GEEST. en dàt is precies het geheim van de in de apostolosche traditie opgenomen en het apostolisch geloof belijdende christenen. met alle gevolgen van Dien;
sint-thomas bad: “Adoro Te, devote, latens Deitas.”. zó vóór het tabernakel biddend, beleed, en blijft hij voor ons poëtisch biddend belijden, zijn eucharistische theologie. hij aanbidt in het eucharistisch brood GOD den ZOON, wijdt zich aan Hem toe en erkent Zijn onder de “gedaante” van brood (“sub his figuris vere latitas”) waar lijk verborgen GODHEID. dit lied is niet alleen poëzie. het is geheime lijk wonder lijk méér: gebeden en gezongen VOLheid van theologie. een VOLheid, die doorheen de eeuwen niét vergrijst, niét verbleekt noch wegdeemstert, maar van leven blozend en blinkend stand houdt en gelovenden van opdoemende twijfels bevrijdt, diep in het hart bevreugdt en hun verborgen honger naar geloof in, hoop op en liefde tot GOD bevredigt. want: “Panis angelicus fit panis hominum.”. “beelden” (figuris terminum”) zijn voorbij. hiér is, zij het “verborgen”, ware (“vere”) werkelijkheid.
”Visus, tactus, gustus in te fallitur,
Sed auditu solo tuto creditur:
Credo quidquid dixit Dei Filius,
Nil hoc verbo Veritatis verius.”.
het eucharistisch geheim is een ons gemoed verheugend, ons verstand verbazend, zo niet verbijsterend, onze verbeelding uitdagend wonder lijk historisch feit.
O, res mirabilis,
manducat Dominum
pauper, servus et humilis!
het is door jezus gewild en óns door Hem ter beschikking gesteld. het nodigt ons uit erin te geloven. het ten minste ‘s zondags met anderen vieren en doorheen goede en kwade dagen ervan leven is het fundamenteel teken van authentiek christen zijn, dat de christenen, diegenen die, welwillend tegenover en teder toegankelijk voor CHRISTUS, in Hem gedoopt en van Hem doordrenkt zijn, aan de wereld geven.
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
| begin | boeken | levensverloop | contacteren |
