|
|
Aantekeningen van Ernest Bornauw
|
| begin | boeken | levensverloop | nota bene | contacteren |
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
Ons woord talent komt van het latijn: talentum. dat woord stond oorspronkelijk in het oudgrieks voor gewicht (26,20 kgr.). het kreeg de betekenis van: munt met de waarde van dit gewicht in zilver. verder kreeg het beeldspraak lijk de betekenis van: begaafdheid, aanleg, talent. meteen spelen de drie betekenissen op elkaar in, vloeien, hangen, lopen en werken zij levenslustig levendig samen en verrijken de taal tot “een levend wezen”. wat de door matthëus (en door lucas in 19/12-27 als variant) opgetekende parabel van de talenten (25/14-30) duidelijk bevestigt.
“de goede grond” waarin deze parabel kiemt en VOL wast is de feitelijke praktijk onder de mensen, die niet alleen op het vlak van “de aarde”, maar ook op dat van “den HEMEL” een teken afgeeft en als “als” funtioneert. de heer (geldschieter, kapitalist) van de dienaars stelt die dienaars geld ter beschikking opdat zij het voor hem zouden beleggen, winst doen opleveren en die hem bij de afrekening aanbieden. de “goede en trouwe dienaar” is diegene die de startsom verdubbelt en uit der aard “over veel wordt aangesteld en in de vreugde van de heer wordt opgenomen”, in zijn gratie staat en bevorderd wordt. de “slechte en luie dienaar” daarentegen is diegene die de voorgeschoten som uit angst “in de grond stopt”, meteen in plaats van winst verlies veroorzaakt en in plaats van bevorderd te worden “buitengeworpen wordt”, ontslagen. zó gaat het er in de wereld aan toe, is het onder de mensen altijd gebeurd, gebeurt het nog en zal het blijven gebeuren. óók wat de aan de mensen bedeelde talenten betreft. het talent van een mens is hem gegeven, en uit dér aard verwacht “de Heer” van hem terecht dat hij het als “goede”, “getrouwe” dienaar, zou “verdubbelen” in dienst van den Heer én de medemensen. dat jezus dit feit in een parabel verwerkt, toont onomwonden dat Hij allesbehalve wereldvreemd was, goed wist hoe het onder de mensen eraan toeging en -gaat en bovendien, bóven dien, het teken-met-TEKENwaarde erin zag en ver beeldde.
zó tilt Hij naar Zijn wijze op Zijn wijze van gezaghebbend “Rabbi/Meester” dit dagelijks te horen, zien en tasten, en uit der aard alledaags zo niet banaal feit, hoger op. door het aanhalen en accentueren van dit reëel en bovendien existentieel feit bevestigt en verVOLt Hij als WOORD het Woord: dat de “tuin” de mensen ter beschikking is gesteld met de opdracht hem (en wel hem in zijn OORSPRONG lijkheid bewarend) te “bewerken”. dit is: dit voorgeschoten kapitaal met zorg en ijver te beleggen, “goed” en “trouw” te “verdubbelen”. GOD de VADER SCHEPPER is een “kapitalist”, een “goede”, en jezus, als GOD de ZOON VERLOSSER, een realist, geen “dromer”. Hij grondt Zijn “HEMELS” onderricht op de “aardse” realiteit, zendt het uit op de golflengte der mensen, onderricht niet “ins Blauwe hinein” maar grondt Zijn wijze, het leven verVOLLENDE “lessen” beminnelijk menslievend op de concrete levenservaring en -wijze der mensen. Hij heeft iets te zeggen, zegt het uit der aard met gezag op de wijze van: hun fijnzinnig geestlijk en geestig te voelen, intelligent te denken over en -last but not least- attent de tekens te zien en te ver beelden te geven. en die Hem “Rabbi/Meester” noemden, wisten uit door her innering van den Heiligen GEEST verhoogde verse, frisse, onbestoven ervaring dat de betekenis van die (ere-)titels ten VOLLE aan Hem besteed was. meteen bevestigt jezus dat de pedagogie van GOD, Zijn op voeden, op trekken, uit leiden, emanciperen der mensen, aanschouwelijk geschiedt, dit is op basis van wat Hij de mensen concreet, levensecht, essentieel en existentieel te horen, zien en tasten, te voelen, overdenken en verbeelden geeft. op de eerste plaats in de Zijn beminnelijke menslievendheid in vlees en bloed “tonende” gestalte van jezus, “zoon van Maria en Jozef, de timmerman” én “Mijn welbeminde ZOON”. jezus “verdubbelt” Zijn “talent” in dienst van den VADER, en meteen in dienst van de mensen, “de kinderen van God”.
jezus “gaat zitten” en onderricht. in feite altijd “sprekend in gelijkenissen-uit gelijkenis”, wat Hij zegt “verdubbelend”, de bovenlaag (het actueel feit) met een met TEKENwaarde verrijkte onderlaag verdiepend en verVOLLEND. “Het gaat met het Rijk der hemelen als met een mens die naar het buitenland vertrok, zijn dienaars riep en hun zijn bezittingen overdroeg.” (Matt. 25/14). de door Zijn toehoorders als het ware dagelijks te horen, zien en tasten bovenlaag fungeert als blikopener voor het het rijk van de wereld ver overtreffende en alleen van tekens-met-TEKENwaarde aftelezen geheim van het Rijk der Hemelen. zó doende bevestigt Hij het VISIOEN van de onverdeelde éénheid van “aarde” en “HEMEL” en gebruikt Hij “de aarde” om het geheim van “den HEMEL” te “openbaren”. jezus komt “de aarde” niet afbreken, maar verrijkt, vergroot, verméért haar met “den HEMEL”. Hij verkondigt het Rijk der Hemelen als “de Weg, de Waarheid en het Leven” der mensen, hun ultieme bestemming, verrijkt hun Inzicht-in met UITZICHT-op en zó doende hun leven op aarde met “de vrijheid der kinderen Gods”, “de vreugde van de Heer, Mijn vreugde”, “de vrede van God, die alle zinnen te boven gaat”.
in deze parabel accentueert Hij: dat elke mens van GOD een talent, eventueel twee of vijf talenten, heeft gekregen om het/ze te “verdubbelen”. dàt is binnen het (geloofs)VISIOEN de logica der dingen zelf. de onverdeelbare éénheid tussen “aarde” en “HEMEL” openbaart het aandeel van GOD én het aandeel van den mens in het verwezenlijken op aarde van den “droom” van GOD, Die in den hemel is, door de mensen, die op aarde zijn. de stelling is: de mensen “bewerken” hùn “droom” als zij als ”goede en getrouwe dienaars één of twee of vijf talenten bijwinnen” en zó doende den “droom” van GOD “bewerken”. geloofsgeheim, dat jezus door dit “spreken in gelijkenis” doet oplichten en dat in de mensen oplicht als zij “naar Hem luisteren”, in Hem geloven”, “Hem volgen”. geloofsgeheim, dat in hen opklaart als zij enerzijds naar de in de dingen der schepping verborgen tekens luisteren, het “wonder schouwspel” der dingen naderen om het scherper te bekijken en de tekens erin te zien, de vingers erin steken om de tekens te tasten, en anderzijds hetzelfde doen met wat GOD hun in de Schrift te lezen geeft. het is de logica der dingen zelf: dat de “goede en getrouwe” dienaar bevorderd, de “slechte en luie” ontslagen wordt.
het breekpunt waar een mens versterkt verder gaat of “breekt” is: GODS aandeel erkennen en zijn talent als een kostbare gave van GOD -met alle gevolgen van Dien- (be)schouwen, aanvaarden en ermee “werken”, of “den HEMEL” uitschakelen, GODS aandeel weigeren te erkennen en het negeren, zich zijn talent toeëigenen en ermee doen wat men wil. dit is: het VISIOEN voor een bord linzensoep verkwanselen, met alle gevolgen van dien. dààr voor waarschuwt jezus “Meester” lijk, fijngevoelig en fijnzinnig, met deze heldere, verhelderende en ontegensprekelijke “gelijkenis-uit-gelijkenis”.
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
| begin | boeken | levensverloop | nota bene | contacteren |
