|
|
Aantekeningen van Ernest Bornauw
|
| begin | boeken | levensverloop | nota bene | contacteren |
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
La condition humaine: geobsedeerd zijn door zekerheid en door twijfel bevangen.
zekerheid, of althans in zekerheid geloven, doet leven: opstaan, eten, zich bewegen, bezig zijn, zich ontspannen, gaan slapen en slapen. zich zeker weten van is erop vertrouwen dat wat men doet of laat goed is voor het leven, leven niet schaadt maar bevordert. ononderbroken en onverpoosd geven mensen zich, terecht, op ontelbare momenten in ontelbare omstandigheden over aan die gevoelde, gedachte, zich verbeelde, geloofde zekerheid, want zonder die zekerheid zou leven uit en in het zich bewust zijn van dreigende onzekerheid oververmoeiend, overspannend, niet uittehouden en uiteindelijk onmogelijk zijn. men stapt, in feite op grond van vertrouwen-uit-ervaring in en op op het werk van de constructeurs, de degelijkheid van de benzine, goede wegen en goed rijgedrag van anderen, in de auto met geloof in, gevoel van, de gedachte aan en verbeelding van de zekerheid dat de trip goed zal verlopen en men veilig zal aankomen waar men moet zijn. het kàn niet anders, ook al weet men in het verborgene dat het elken keer om ontelbare redenen kan mislopen. zó danig dat men telkens in het verborgene weet dat men geluk gehad heeft. men laat zijn huisje voor een veertiendaagse buitenlandse vacantie achter, komt weer thuis en constateert, bevrijdend, dat het er nog ongedeerd (niet afgebrand, niet ingestort, niet leeggeroofd) staat. hoe zou men het kunnen verlaten als men dààr op niet zou kunnen vertrouwen, niet dààr in geloven, dààr van zeker zou zijn en niet door een tergende, alle gerustheid en rust bedervende onzekerheid geplaagd.
wat voor het zichtbaar, tastbaar en meteen vergankelijk “stof” lijke geldt, geldt evenzeer voor het veeleer verborgen, onzichtbaar en feitelijk onvergankelijk “geest” lijke. een mens wil en zoekt zekerheid omtrent het “goed”, waar, schoon en niet voorbij-, verloren gaand zijn van zijn leven. blijkt de twijfel over het stoflijke diep in het onderbewuste opgeborgen te zijn, wat het geestelijke betreft is hij hardnekkiger en hangt hij overal rond. kan een mens zich van zijn twijfel aan de goede werking van stoflijke dingen door toeleg en zorgvuldigheid voldoende bevrijden om te leven, de feiten tonen dat dit zich bevrijden van voor velen helemaal niet, voor weinigen (“the happy few”) nauwelijks lukt. geestelijke zekerheid is zo flinterdun, zoniet zo onvatbaar, dat de mens er niet, of nauwelijks, in slaagt onzekerheid op een afstand te houden. dàt tonen de vele filosofen in hun filosofieën op hun weg naar inzicht in wat “goed”, waar, schoon is, vooral in de onvergankelijkheid van het leven, in het hiernamaals, de eeuwigheid. dat de stof vergankelijk is blijkt voor hen evident te zijn, maar dat de geest dat zou zijn wekt twijfels, doet hen twijfelen.
twijfelen is niet zeker zijn. het is een feit, een in het geschieden van de geschiedenis der mensen historisch feit dat de mensen wat de onzichtbare dingen, vooral dan “déze dingen/de dingen van God” betreft, zich niet zeker voelen, niet zeker weten, ze zich niet als zeker kunnen verbeelden. dus twijfelen. als de mensen wat de materie betreft zo ontelbaar vele zekerheden hebben verworven, hoe komt het dan dat zij er niet in slagen diezelfde zekerheden wat den geest betreft te verwerven? cruciale existentiële vraag waarop de meeste mensen, zo niet alle, het antwoord schuldig blijven. mensen, vooral rationeel ingestelde, willen zeker zijn wat bij voorbeeld het bestaan van GOD en Wie Hij eigenlijk is (“Zijn Naam”) betreft. zij willen Hem zien. en zó willen zij met zekerheid weten of er ja dan neen een hiernamaals, een eeuwigheid is en hoe die er dan wel zou uitzien. een deel van de mensen lost dit probleem op door GOD en eeuwigheid gewoon te negeren, te loochenen (“Dat kàn niet, is ondenkbaar.”); een ander deel door gewoon eraan en erin te geloven (“Bij God is niets onmogelijk.Ik zie het niet, maar ik geloof het, leg de kop erbij neer.”).
maar, en tóch, en zie: er zijn die vreemde, dichterlijke, door de verbeelding te ziene en te ver beelden tekens, die ons zó als en met en in de ons omringende dingen vóór en aan de voeten gelegd en aan de handen toevertrouwd en uit dér aard geestelijk te horen, zien en tasten, fijn te voelen, te overdenken en ver beelden zijn. wat jezus bevestigde met “Kijkt eens naar, let eens op, een man had twee zonen, een zaaier ging uit om te zaaien enz.”. voor de rationelen zijn deze tekens “spoken”: zij geloven niet aan spoken en bestempelen ze als gezichtsbedrog, schimmen., ficties van een zieke fantasie, wishful thinking, opium voor het volk, ersatz vaoor de werkelijkheid, van de realiteit van de aarde op aarde. voor de gelovenden heffen zij slechts een tip van het geheim op, maar laten het geheel in de duisternis, met onzekerheid en twijfelen als gevolg van dien. ja, GOD verbergt Zich geheime lijk wonder lijk, verbaast ons, verbijstert ons verstand én…blijft ons boeien op grond van de in de dingen én in “wat er geschreven staat” verborgen geborgen tekens. tekens met TEKEN-waarde, die naar de geloofsgeheimen verwijzen en ze naar ónze wijze op ónze wijze openbaren. blijft ons boeien al geeft Hij geen absolute zekerheid, weet Hij van dit twijfelen en aanvaardt het.
in die geloofsgeheimen geloven en tóch aan ze twijfelen is menselijk, toont het ons ingeschapen eigen deels deels uit beperktheid, bevestigt de noodzaak van geloven en het voor ons genoeg zijn ervan. het gelijkt op ons door verrijzenis op grond van Zijn verrijzenis niet voor eeuwig ten dode maar voor eeuwig ten leven sterven. twijfelen is de keerzijde van zeker zijn. beide zijn door een flinterdun vliesje gescheiden, dat bij het, niét weggenomen maar verànderd worden, weggenomen wordt. als “stof van de aarde genomen” twijfelen, dàt is de ultieme “beproeving” van den mens door GOD. niet ten dode, maar ten leven. uit dér aard krijgt de mens een kans om niettegenstaande te geloven en niettegenstaande “de strijd tot het einde te strijden, het geloof te bewaren”. twijfelen is geen abdicatie, geen ontrouw, geen oneer. in feite bevestigt het den waren aard, de wararachtigheid, GOD en mens waardigheid en waarde van geloven en maakt het in GOD geloven als teken van liefde en hoop mogelijk.
uit dér aard kàn er bij het diep innerlijk vaststellen van twijfelen geen droefheid zijn, maar veeleer bevrijdende en bevredigende vreugde, die een voorteken van de eeuwige vreugde, de op Zijn verrijzenis gefundeerde “Mijn vreugde” is. een in het twijfelen verborgen geborgen vreugde. door de Zelfopenbaring van GOD den VADER SCHEPPER, GOD den ZOON VERLOSSER en GOD den Heiligen GEEST VOLTOOIER be- en erop gevestigd geloofsgeheim van door den twijfel heen glanzende zekerheid.
| << vorige << | inhoudstafel | >> volgende >> |
| begin | boeken | levensverloop | nota bene | contacteren |
